Cơ hội tỷ đô trước mắt – Doanh nghiệp Việt sẽ bứt phá hay mãi quanh quẩn sân nhà?

Thế giới đang mở rộng cửa chào đón hàng hóa Việt Nam. Những thị trường tỷ dân như Ấn Độ, Trung Đông, châu Phi hay Mỹ Latin liên tục gửi đi tín hiệu tích cực. Các sàn thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới như Amazon, Alibaba trải thảm đỏ cho doanh nghiệp Việt. Chưa bao giờ cánh cửa ra biển lớn lại rộng mở đến vậy.

Thế nhưng, khi cơ hội đến, câu hỏi đặt ra: Doanh nghiệp Việt đã đủ bản lĩnh để vươn ra biển lớn hay chưa?

---

Cái bẫy “tư duy sân nhà” – Bức tường vô hình chặn lối ra biển lớn

Rất nhiều doanh nghiệp Việt, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), bước ra thị trường quốc tế với một tâm thế “mang chợ làng ra bán cho thiên hạ”. Họ quen cách làm manh mún, thiếu bài bản, mang sản phẩm chưa qua chuẩn hóa, bao bì sơ sài và câu chuyện thương hiệu mờ nhạt đặt lên các kệ hàng quốc tế.

Kết quả ra sao?
Rất nhiều doanh nghiệp Việt thất bại ngay từ vòng gửi hồ sơ khi chào hàng cho các chuỗi bán lẻ quốc tế, nhiều gian hàng Việt trên Amazon không trụ nổi quá 12 tháng. Không ít doanh nghiệp “tiền mất tật mang” sau những hội chợ quốc tế chỉ để mang về vài tấm danh thiếp vô giá trị.

Chính sách hỗ trợ rộng mở – Nhưng doanh nghiệp Việt có biết tận dụng?

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang mở ra những cánh cửa mới, cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới chưa bao giờ nhiều như hiện tại. Các hội chợ quốc tế, những nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới hay những chương trình kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu quốc tế liên tục được tổ chức và mời gọi sự tham gia từ các doanh nghiệp Việt.

Không khó để tìm thấy các diễn đàn giao thương, hội thảo chuyên đề về xuất khẩu hay các chương trình huấn luyện thực chiến để đưa sản phẩm Việt lên sàn TMĐT toàn cầu như Amazon, Alibaba hay Etsy. Những gói tư vấn bài bản về tiêu chuẩn hàng hóa, rào cản kỹ thuật tại các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản… cũng sẵn sàng phục vụ các doanh nghiệp có nhu cầu.

Cơ hội hiện hữu ngay trước mắt, nhưng thực tế, lượng doanh nghiệp Việt Nam chủ động tìm hiểu và tham gia các hoạt động này lại rất khiêm tốn. Không ít doanh nghiệp tỏ ra e dè, né tránh hoặc cho rằng việc tham gia các hội chợ quốc tế, các sàn thương mại xuyên biên giới là “cao siêu” và không phù hợp với năng lực hiện tại của mình. Có doanh nghiệp lo ngại tốn thời gian, thiếu nhân lực chuyên trách, thậm chí có tâm lý nghi ngờ về hiệu quả thực tế.

Thực tế đã chứng minh, những doanh nghiệp mạnh dạn bước ra biển lớn, dám thử và dám sai, mới là những người thực sự nắm bắt được xu hướng thị trường và tạo ra những đột phá trong xuất khẩu. Cơ hội không thiếu, nhưng tư duy ngại thay đổi, sợ thất bại và thiếu sự đầu tư bài bản mới chính là rào cản lớn nhất khiến nhiều doanh nghiệp Việt tụt lại phía sau.

Cánh cửa thị trường quốc tế không đóng với bất kỳ doanh nghiệp nào – nhưng ai dám bước qua cánh cửa ấy, mới là điều quyết định.

Tư duy “hội chợ du lịch”, tham gia cho có – Căn bệnh cố hữu cần gạt bỏ

Hội chợ quốc tế từng bị không ít doanh nghiệp biến thành… tour du lịch trá hình. Một số doanh nghiệp coi việc tham gia hội chợ chỉ để “check-in”, chụp ảnh gian hàng đẹp mắt gửi về báo cáo. Hợp đồng chẳng thấy đâu, chỉ thấy đoàn doanh nghiệp Việt loay hoay phát tờ rơi tiếng Việt giữa hội chợ toàn cầu.

Sai từ gốc – chuẩn bị hời hợt, tham gia cho có, không xây dựng hồ sơ năng lực bài bản, không có đội ngũ ngoại ngữ chuyên trách đàm phán.

Nếu không thay đổi, những khoản hỗ trợ 70% chi phí cũng không thể cứu được doanh nghiệp khỏi thất bại.

TMĐT xuyên biên giới: Đường ra thế giới hay bẫy ngọt ngào?

Amazon, Alibaba, Etsy… đang là những “con đường tơ lụa số” giúp hàng triệu doanh nghiệp toàn cầu tiếp cận khách hàng quốc tế. Nhưng để trụ lại trên những nền tảng khốc liệt này, doanh nghiệp Việt không thể mang tư duy bán hàng livestream sang bán hàng quốc tế.

Sai lầm chết người:

• Gian hàng sơ sài, thiếu thông tin chi tiết.
• Không đầu tư hình ảnh, video chuyên nghiệp.
• Không tối ưu từ khóa theo ngôn ngữ bản địa.
• Không có đội ngũ chuyên trách quản lý và xử lý khiếu nại khách hàng quốc tế.

Chỉ sau vài tháng, hàng loạt gian hàng Việt bị đánh tụt thứ hạng, thậm chí bị khóa vĩnh viễn vì vi phạm quy định.
Thị trường quốc tế không phải nơi để thử nghiệm, càng không phải “sân sau” để xử lý hàng tồn.

Doanh nghiệp cần làm gì để nắm bắt cơ hội?

Cánh cửa thị trường quốc tế rất rộng, nhưng không phải ai cũng bước qua được. Để không trở thành kẻ ngoài lề trong cuộc chơi toàn cầu, doanh nghiệp Việt cần làm ngay 5 việc sau:

1. Nâng cấp tiêu chuẩn sản phẩm

Không có tiêu chuẩn quốc tế, đừng mơ bán hàng vào Mỹ, EU hay Nhật Bản. ISO, HACCP, GlobalGAP, BRC… phải trở thành ngôn ngữ chung trong hồ sơ năng lực.

2. Xây dựng thương hiệu và câu chuyện sản phẩm

Khách quốc tế không mua sản phẩm, họ mua cả câu chuyện văn hóa đằng sau sản phẩm đó. Bao bì, nhãn mác phải đạt chuẩn toàn cầu, không còn kiểu bao bì “chợ quê”.

3. Chủ động tham gia các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia

Hội chợ quốc tế không chỉ là nơi bán hàng, đó là bàn đàm phán thực thụ. Doanh nghiệp nào chuẩn bị càng kỹ, mang theo câu chuyện sản phẩm hấp dẫn, doanh nghiệp đó càng dễ thắng.

4. Xây đội ngũ chuyên trách TMĐT và xuất khẩu bài bản

Không có đội ngũ, không có đơn hàng. Nhân sự phụ trách phải am hiểu cả marketing số, quản lý chuỗi cung ứng và pháp lý quốc tế.

5. Tận dụng hệ sinh thái tư vấn miễn phí

Thay vì mò mẫm, doanh nghiệp hãy khai thác tối đa mạng lưới tư vấn miễn phí về tiêu chuẩn, pháp lý tại các thị trường lớn. Thông tin chính thống sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những cú “vấp đau” không đáng có.

---

Lời kết: Biển lớn không dành cho những tay chèo non tay

Thị trường quốc tế là cuộc chơi sòng phẳng, không có chỗ cho sự nghiệp dư và nửa vời. Chính sách có tốt đến đâu, nếu doanh nghiệp Việt không thay đổi tư duy, không dám đầu tư bài bản, cơ hội tỷ đô cũng sẽ mãi nằm trong tay đối thủ.

Biển lớn đang mở cửa, nhưng chỉ dành cho những doanh nghiệp thực sự dám bước ra với tâm thế của kẻ chinh phục.

Hữu Chung